Khám phá bí ẩn: Sự điều tiết sản xuất vitamin C ở thực vật

Vitamin C (hay acid ascorbic) là một trong những loại vitamin thiết yếu cho cơ thể. Trong thiên nhiên, vitamin C có trong hầu hết các loại rau quả tươi. Thông thường, các loại rau quả trồng ở nơi đầy đủ ánh sáng có hàm lượng vitamin C cao hơn. Nhưng các loài thực vật đã sản xuất và điều tiết lượng vitamin C như thế nào?. Chúng ta hãy cùng với các nhà nghiên cứu kháp phá bí ẩn về sự điều tiết sản xuất vitamin C ở thực vật.

 1. Vitamin C là gì ?

Vitamin C (hay acid ascorbic) là một trong những loại chất dinh dưỡng thiết yếu và có vai trò rất quan trọng đối với con người.

Vitamin C tồn tại trong cơ thể con người ở hai dạng D và dạng L. Trong đó, dạng D không có hoạt tính sinh học. Dạng L khi bị ôxy hóa lần đầu chuyển thành axit dehydro ascorbic (hơi ngả màu) vẫn còn hoạt tính sinh học của vitamin C.

 2. Vai trò của vitamin C

Bởi vì cơ thể con người không thể tự sản xuất vitamin C. Nên khi thiếu hụt vitamin C sẽ dẫn đến bệnh được gọi là bệnh scorbutCác triệu chứng: chảy máu chân răng, chậm lành vết thương, các vết thâm tím rộng trên da (dân gian thường gọi là vết “ma cắn”.

Thêm vào đó, sự thiếu hụt vitamin C làm cho cơ thể mẫn cảm với bệnh tật, dễ bị nhiễm trùng.

 3. Nguồn cung cấp Vitamin C

 Trong thiên nhiên, vitamin C có trong hầu hết các loại rau quả tươi. Thông thường, các loại rau quả trồng ở nơi đầy đủ ánh sáng có hàm lượng vitamin C cao hơn.

 Tính số mg vitamin C có trong 100g rau quả ăn được (mg%) ta có (theo “Bảng thành phần hóa học thức ăn Việt Nam” – Nhà xuất bản Y học – 1972):

  • Rau lá: Hàm lượng nhiều nhất trong rau ngót (185 mg%), sau đó là cần tây (150 mg%), rau mùi (140 mg%), kinh giới (110 mg%), ray day, súp lơ, su hào, rau diếp, rau muống…
  • Trái cây ăn được: Nhiều nhất là Thanh trà (177 mg%), sau đó là Bưởi (95 mg%), quả Thị (81 mg%), Ổi (62 mg%), Nhãn (58 mg%), Đu đủ chín, quýt, cam, chanh, dứa…

Một điều thú vị là hàm lượng vitamin C trong rau quả phân phối không đều, có nhiều ở lớp vỏ hơn ở ruột, ở lá nhiều hơn ở cuống và thân rau.

 4. Vén bức màn bí ẩn về sự điều tiết sản xuất vitamin C ở thực vật 

Các nhà nghiên cứu đã vén bức màn bí ẩn về quá trình điều tiết sản xuất vitamin C ở thực vật. “Bằng cách hấp thu dưỡng chất từ đất và biến đổi ánh nắng mặt trời thành năng lượng, thực vật sản sinh ra các loại vitamin và dinh dưỡng cần thiết cho cả đời sống“.

Các nhà nghiên cứu cho biết: Vitamin C được sản xuất trong mỗi tế bào thực vật khi các phân tử ascorbate tương tác với một enzym quan trọng qua đường sinh hóa. Nhưng có hai con đường chính để điều tiết sản xuất.

  • Chỉ thị ADN trở thành phương tiện truyền tin cho phân tử RNA, một phân tử sắp xếp tế bào theo chức năng;
  • Con đường thứ hai là dành cho RNA chuyển đổi trực tiếp thành enzym sản xuất vitamin C.

Tại trường Đại học Công nghệ Queensland, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy thực vật và vitamin C hoàn toàn sử dụng con đường thứ hai, theo một cách đặc biệt.

Các nhà khoa học còn cho biết thêm: Thực vật sản xuất nhiều hơn hoặc ít hơn vitamin C tùy thuộc vào yếu tố môi trường. Trong điều kiện môi trường khắc nghiệt, có nhiều ánh sáng hoặc hạn hán, thực vật thường sản xuất nhiều vitamin C hơn để bảo vệ chúng khỏi tác hại ô-xy hóa.

 5. Ý nghĩa của các nghiên cứu

  • Việc hiểu rõ hơn thực vật sản xuất và điều tiết vitamin như thế nào có thể giúp cải thiện các chiến lược nông nghiệp;
  • Giải quyết các vấn đề về suy dinh dưỡng;
  • Hỗ trợ các chương trình lai giống để phát triển các giống cây khỏe mạnh hơn và cải thiện sức khỏe con người;
  • Hiểu rõ cơ chế này còn giúp con người điều tiết và nâng cao hàm lượng vitamin C trong sản phẩm nông sản.

Nguồn: Nghiên cứu được đăng trên tạp chí The Plant Cell

tìm kiếm nhanh

2 Trackbacks / Pingbacks

  1. Khám phá bí ẩn Trồng rau trên Sao Hỏa » Nông nghiệp trẻ
  2. Khám phá: Sự phân bố của vi sinh vật trong đất » Nông nghiệp trẻ

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*