Khám phá Mối quan hệ giữa đất và vi sinh vật đất

Môi trường đất là cả một thế giới – một hệ sinh thái phức tạp được hình thành qua nhiều quá trình sinh học, vật lý và hóa học. Đất chứa rất nhiều sinh vật, vi sinh vật và cả cây trồng trên đất. Hoạt động của các sinh vật trong đất có ảnh hưởng đến sự màu mỡ của đất và sự phát triển của cây trồng. Biết rõ hơn mối quan hệ giữa đất và vi sinh vật đất sẽ giúp chúng ta tận dụng tốt hơn lợi ích của các vi sinh vật trong đất.

   1. Vi sinh vật giúp kết dính các hạt đất

Đất có kết cấu từ các hạt keo nhỏ liên kết với nhau. Có quan điểm cho rằng, vi sinh vật đã sản sinh ra các yếu tố giúp liên kết các hạt keo đất.

Hoạt động của vi sinh vật, nhất là nhóm hiếu khí đã hình thành nên một thành phần của mùn là axit humic. Các muối của axit humic tác dụng với ion Canxi tạo thành một chất dẻo gắn kết những hạt đất với nhau.

Sau này, các nhà khoa học đã khám phá ra cách thức liên kết các hạt đất của vi sinh vật: Trong quá trình phân giải chất hữu cơ, nấm mốc và xạ khuẩn phát triển một hệ khuẩn ti khá lớn trong đất. Khi nấm mốc và xạ khuẩn chết đi, vi khuẩn phân giải chúng tạo thành các chất dẻo có khả năng kết dính các hạt đất với nhau. Bản thân vi khuẩn chết đi và tự phân hủy cũng tạo thành các chất kết dính. Ngoài ra lớp dịch nhày bao quanh các vi khuẩn có vỏ nhày cũng có khả năng kết dính các hạt đất với nhau.

Các chất kết dính tạo thành kết cấu đất còn được gọi là mùn hoạt tính. Như vậy mùn không những là nơi tích lũy chất hữu cơ làm nên độ phì nhiêu của đất mà còn là nhân tố tạo nên kết cấu đất.

   2. Ảnh hưởng của sự cày xới đất đến VSV

Hoạt động cày xới, đảo trộn có tác dụng điều hòa chất dinh dưỡng, làm đất thoáng khí tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển mạnh.

 Phương pháp đảo trộn đất cũng ảnh hưởng rõ rệt đến số lượng và thành phần vi sinh vật:

  • Khi xới lớp đất canh tác nhưng không lật mặt số lượng và hoạt động của vi sinh vật được tăng cường.
  • Khi cày xới có lật mặt đất canh tác, cày sâu thì số lượng và hoạt động của VSV tăng mạnh hơn cày xới không lật đất.

Tuy nhiên, không phải loại đất nào cũng tuân theo quy luật đó:

  • Đất úng ngập tuân theo quy luật trên một cách rõ nét.
  • Trong khi đó, đất cát nhẹ, khô hạn thì việc cày xới đất không hợp lý sẽ làm giảm lượng vi sinh vật trong đất.

   3. Tác động của phân bón đến VSV

Các loại phân hữu cơ hay vô cơ mà con người bón cho cây trồng có tác dụng nhanh hay chậm đến cây trồng là nhờ hoạt động của hệ VSV trong đất.

VSV có vai trò phân giải hữu cơ thành dạng vô cơ cho cây trồng hấp thụ, biến dạng vô cơ khó tan thành dễ tan…

Tuy nhiên, phân bón cũng có ảnh hưởng lớn đến hệ VSV trong đất.

Các loại phân bón hữu cơ có tác dụng làm tăng số lượng và hoạt động của hệ vi sinh vật trong đất. Tuy vậy, các loại phân hữu cơ khác nhau có tác động khác nhau tùy thuộc tỷ lệ C/N của chúng.

Phân vô cơ cũng có tác dụng thúc đẩy sự sinh trưởng và phát triển của vi sinh vật đất vì nó có các nguyên tố N, P, K, Ca, vi lượng rất cần thiết cho vi sinh vật.

Khi phối hợp các loại phân hữu cơ và vô cơ với nhau sẽ làm tăng số lượng VSV lên từ 3 – 4 lần so với phân khoáng thông thường.

Việc bón vôi có tác dụng cải thiện tính chất lý hóa của đất, làm tăng cường hoạt động của vi sinh vật, nhất là đối với đất chua, mặn, bạc màu.

   4. Chế độ nước cũng ảnh hưởng đến VSV đất

   Đa số các loại vi khuẩn có ích đều phát triển tốt ở độ ẩm 60 – 80%. 

   Độ ẩm quá thấp hoặc quá cao đều ức chế vi sinh vật. Chỉ có nấm mốc và xạ khuẩn là có thể phát triển được ở điều kiện khô hạn.

   5. Tác động của chế độ canh tác đến VSV

   Mỗi loại cây trồng có hệ vi sinh vật đặc trưng sống trong vùng rễ của nó. Vì vậy việc luân canh cây trồng làm cho khu hệ vi sinh vật đất cân đối và phong phú hơn.

   Người ta thường luân canh các loại cây trồng khác với cây họ đậu để tăng cường hàm lượng đạm cho đất.

   Các loại thuốc hóa học trừ sâu, diệt cỏ gây tác động có hại tới vi sinh vật cũng như hệ sinh thái đất nói chung.

tìm kiếm nhanh

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*