Kỹ thuật nhân giống và chăm sóc cây gai xanh con (cây lá gai)

ky-thuan-nhan-giong-va-cham-soc-cay-gai-xanh-con

Cây gai xanh là một loài cây bản địa và được sử dụng từ lâu. Không chỉ vậy, lá của cây gai xanh (cây lá gai) còn được người dân nước ta dùng làm nguyên liệu để làm ra các loại bánh ngon tuyệt hảo như bánh ít lá gai, bánh gai. Rễ của cây gai xanh còn có giá trị dược liệu quan trọng, tốt cho phụ nữ mang thai.

I. Phương pháp chọn giống cây gai xanh (cây lá gai)

Cây gai xanh có nhiều giống khác nhau, mỗi giống lại có đặc trưng và công dụng riêng. Dòng cây gai nâu bản địa có năng suất thấp, nhưng có sức sống rất cao, có khả năng thích nghi với nhiều điều kiện đất đai ở nước ta.

Người trồng cần phải căn cứ vào khí hậu và nhu cầu mà chọn dòng cây lá gai thích hợp.

II. Ươm mầm cây gai xanh con

Chuẩn bị cây con cho sản xuất , có 3 cách sau:

  • Nhân giống bằng hạt.
  • Nhân vô tính hom thân;
  • Sử dụng phương pháp nuôi cấy mô.

 1. Nhân giống bằng hạt

Nhân giống bằng hạt gồm các bước sau:

 1.1. Chuẩn bị vật tư:

  • Chuẩn bị 1 túi vải để ươm hạt;
  • Cát đã rây mịn và rang kỹ;
  • Thuốc kích thích nảy mầm với hạt cũ, hạt mới thì không cần sử dụng.
  • Giấy báo hoặc giấy thấm, cân và nước.

 1.2.  Xử lý hạt:

  • Trộn hạt gai và cát với tỷ lệ 1:2, bổ sung thuốc kích thích nảy mầm.
  • Cho hỗn hợp vào túi vải chuẩn bị sản, buộc kín túi.
  • Ngâm trong nước ấm ( 45 – 50oC) trong 8 – 10 giờ cho đến khi hạt trương lên.
  • Buộc túi đặt nơi ấm 20 – 30oC trong 1 – 2 ngày. Thấy hạt nứt nanh thì thực hiện hong khô hạt.

 1.3. Hong khô hạt:

 Đổ hạt từ túi ra tờ báo hoặc tờ giấy lọc thấm nước. Hong đến khi hạt khô, sờ vào hạt không dính tay là được.

 1.4. Lên luống trồng cây gai xanh con:

  • Tiến hành lên luống trồng tương tự như trồng cải.
  • Tiến hành phòng chống kiến cho luống trồng, tránh để kiến tha hạt đi.
  • Luống trồng nên có giàn che bằng lưới.

 1.5. Gieo hạt:

  • Cho hỗn hợp hạt và cát đã hong khô vào rây hoặc rổ.
  • Lắc đều rây trên mặt luống sao cho hạt phân bố đều. Phủ một lớp đất mỏng trên hạt.
  • Sử dụng rơm rạ hoặc trấu để phủ lên mặt luống giữ ẩm.
  • Tưới nhẹ để giữ ẩm cho vườn.
  • Khi cây cao 10 – 15 cm thì cho cây vào bầu ươm để chăm sóc.

 2. Nhân giống cây gai xanh bằng hom thân

  • Dùng dao sắc, cắt vát dưới đốt có nách lá hoặc đốt của thân cây ngầm dưới mặt đất một đoạn dài 15 – 20 cm.
  • Khi cắt xong nhúng hom vào thuốc kích thích ra rễ và cắm vào các luống cát ẩm. Chú ý: Sau khi cắt hom cần phải xử lý và giâm ngay không để hom qua đêm.
  • Sau 15 – 20 ngày thấy lá non xuất hiện và hom mọc rễ trắng thì có thể cho vào bầu.

 3. Nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô

Cây gai xanh dễ nhân giống vô tính bằng hom thân nên việc nhân giống bằng nuôi cấy mô rất tốn kém. Vì vậy cần phải tính toán kỹ thiệt hơn trước khi sử dụng phương pháp này.

III. Làm bầu ươm cho cây

Thành phần đất trong bầu ươm như sau:

  • Đất mùn;
  • Phân NPK (2-3-5).
  • Phân vi sinh, thường sử dụng là nấm Mycorhiza.
  • Thuốc trừ côn trùng cắn phá rễ cây.
  • Phân chuồng đã ủ hoai.

Khi cây con gieo bằng hạt cao 10 – 15 cm hoặc hom thân đã có lá non và rễ thì cho cây vào bầu.

Chú ý: Vườn ươm nên có mái che để tránh sương muối và ngập úng cho cây.

IV. Kỹ thuật trồng cây gai xanh:

 1. Chọn đất trồng thích hợp

Cây gai xanh là loài cây dễ trồng, cây ít kén chọn đất. Tuy nhiên chất lượng đất cũng ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây. Trồng cây gai xanh ở đất  quá dính, hệ rễ cây sẽ bị ảnh hưởng. Nhất là khi đất bị úng nước, cây sinh trưởng chậm, lá hóa vàng nhiều và cây nhanh thoái hóa.

Đất nghèo dinh dưỡng, sỏi đá, cằn cỗi, khả năng giữ nước thấp làm hệ rễ phát triển kém, sinh trưởng không tốt, ảnh hưởng đến sản lượng. Độ dày tầng canh tác để trồng cây gai xanh là 75cm.

 2. Kỹ thuật trồng:

Cây gai là loại cây rễ cọc, phần rễ bên dưới mặt đất phân bố rộng, cho nên chất lượng đất trồng ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển, năng suất và tuổi thọ của cây. Với các loại đất thịt nặng, đất quá dính ta nên pha thêm cát hoặc tro để cải thiện.

Với đất đồi núi, nên tiến hàng làm đất trước khi trồng 1 tháng, xới – lật đất để loại trừ mầm bệnh, cỏ dại, tăng độ tơi xốp. Kết hợp làm các rãnh thoát nước cho vườn.

Đối với các vùng đất bằng phẳng, để tránh ngập úng ta nên làm thêm mương thoát nước ở 4 phía của vườn.

 2.1. Làm đất và lên luống

 2.1.1. Làm đất

Chọn đất trồng có pH từ 6 – 7 với đất phù sa và 5 – 6 cho đất đồi núi.

Cây gai xanh rất cần nước, tuy nhiên cây không chịu được ngập úng. Vì vậy, đất trồng phải có khả năng tưới – tiêu nước tốt, tránh ngập úng.

 2.1.2. Lên luống trồng cây gai xanh

  • Luống trồng rộng 50 – 60 cm, cao 10 – 15 cm. Luống cánh nhau 50cm, dùng để làm lối đi, rãnh thoát – tưới nước…
  • Đối với các ruộng bậc thang, nên bố trí các luống theo các đường đồng mức.
  • Ở các vùng đất bằng, ven sông các luống nên thiết kế chạy dọc theo sông.

 2.1.3 Đào hố trồng cây

Sau khi làm luống xong, bà con tiến hành đào hố trồng như sau:

  • Sâu 10 – 15 cm, rộng 20 x 20 cm. Khoảng cách giữa các hố là 50cm.
  • Sử dụng 0.5kg phân chuồng đã ủ hoai kết hợp với phân lân để bón lót cho cây. Có thể kết hợp thêm với các chế phẩm vi sinh để phòng trừ sâu bệnh.
  • Trên đều phân bón với đất trong hố, phủ một lớp đất mỏng lên mặt hố.

 2.1.4. Thời vụ trồng cây gai xanh (cây rami)

Thời vụ trồng rất quan trọng đến tỷ lệ sống của cây gai con. Tùy vào điều kiện từng vùng mà chọn mùa vụ thích hợp. Chỉ nên trồng cây vào đầu mùa mưa, tránh trồng vào mùa khô.

 2.1.5. Kỹ thuật trồng cây gai xanh

  • Cây con cao 10 – 15cm là có thể trồng ra ruộng sản xuất.
  • Trồng từ 2 – 3 cây trong 1 hố.
  • Sau khi trồng, lấp một lớp đất mỏng lên trên.
  • Cần dùng dao rạch vỏ bầu nilon trước khi trồng (đối với bầu thông thường)

 2.2. Bón phân cho cây gai xanh (cây lá gai)

  • Nitơ thúc đẩy quá trình sinh trưởng, giúp cây khỏe mạnh, thân, lá nhiều; khi thiếu đạm lá chuyển sang màu vàng, tầng sợi mỏng, giảm năng suất; Bón quá nhiều phân đạm khiến thân mềm yếu, tầng sợi mỏng, cây dễ bị sâu bệnh tấn công.
  • P giúp thúc đẩy sự phát triển của hệ rễ, giúp tăng năng suất. Thiếu P làm cây sinh trưởng chẩm, sản lượng giảm thấp.
  • K giúp cây có thân càng dẻo dai, tăng khả năng kháng gió, kháng bệnh của cây; thiếu kali cây sinh trưởng kém, dễ bị đổ ngã và bị sâu bệnh tấn công.

Ngoài các yếu tố dinh dưỡng đa lượng (NPK), các nguyên tố vi lượng như bo, mangan, kẽm, đồng, magiê cũng ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và năng suất của cây.

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.