Mô hình Lúa Tôm hướng đi mới cho tương lai

Mô hình Lúa – Tôm ở các tỉnh ĐBSCL

   Ở các tỉnh ven biển thuộc vùng ĐBSCL mô hình Lúa – Tôm đang phát triển mạnh mẽ, từ chỉ có 70.000 ha vào năm 2000 đã tăng lên hơn 180.000 ha vào năm 2016. Mô hình cho hiệu quả kinh tế cao do có chi phí đầu tư thấp, tận dụng được các nguồn lực trong canh tác, cây lúa và con tôm ít dịch bệnh, ít dùng thuốc kháng sinh và do đó cho tôm chất lượng cao, an toàn. Tuy nhiên, hình thức canh tác mới này vẫn đang gặp nhiều khó khăn do biến đổi khí hậu, cơ sở hạ tầng thủy lợi chưa tương ứng, quy mô còn tự phát, nhỏ lẻ, sản phẩm chưa xây dựng được thương hiệu…

   Theo thống kê của Tổng cục Thủy sản – Bộ NN&PTNT, vùng ĐBSCL là vùng trọng điểm nuôi tôm nước lợ của cả nước với diện tích sản xuất hơn 621.000 ha, chiếm 91,2% diện tích nuôi tôm cả nước, sản lượng đạt 484.000 tấn, chiếm 80% sản lượng cả nước.

   Trong đó ba tỉnh có diện tích Lúa – tôm lớn nhất là Kiên Giang (77.264 ha), đứng thứ 2 là tỉnh Cà Mau (51.570 ha) và xếp thứ 3 là tỉnh Bạc Liêu với diện tích lúa – tôm đạt 29.867 ha (số liệu thống kê năm 2016).

   Mô hình Lúa – Tôm cho năng suất trung bình 350 – 500 kg/ha Tôm và đạt năng suất 4 – 7 tấn/ha lúa. Lợi nhuận bình quân đạt 45 – 50 triệu/ha.

   Loài tôm được luân canh phổ biến với lúa là tôm sú, tôm thẻ chân trắng và tôm càng xanh. Ở tỉnh Kiên Giang, tôm sú được nuôi phổ biến, từ tháng 1 – 8 hàng năm. Sau khi thu hoạch Tôm, rửa mặn để trồng Lúa, các giống lúa như OM2517, ST5 cho năng suất cao từ 4 – 7 tấn/ha.

  Hiện đang có nhiều hình thức luân canh Lúa – Tôm như:

   1. Nuôi bán thâm canh 1 vụ tôm và 1 vụ lúa

   Với việc luân canh tôm sú, mô hình Lúa – Tôm cho lợi nhuận trung bình 55 triệu/ha/năm, trong đó tôm thu được 30 triệu đồng lợi nhuận. Tôm thẻ chân trắng cho lợi nhuận cao hơn, trung bình đạt 70 triệu/ha/năm; trong đó lợi nhuận từ tôm đạt 55 triệu đồng. Sự khác biệt này chủ yếu là do mật độ nuôi Tôm, tôm thẻ chân trắng có thể nuôi với mật độ 20 – 30 con/m2, trong khi tôm sủ chỉ đạt 10 con/m2. 

   Tuy nhiên, tôm sú lại cho hiệu quả kinh tế cao hơn vì cần vốn đầu tư ít. Trong luân canh lúa – tôm, chi phí sản xuất lúa và nuôi tôm thấp hơn nhiều so với chuyên canh lúa, tôm vì mô hình tận dụng được các nguồn nội lực triệt để. Bên cạnh đó, thả thêm cua có thể tăng thêm thu nhập khoảng 20 triệu đồng/ha/năm. Hình thức này hợp với canh tác quy mô nhỏ.

   2. Nuôi bán thâm canh 2 vụ tôm 1 vụ lúa

   Mô hình này phát triển với tôm thẻ chân trắng vì một vụ tôm chỉ mất 60 – 90 ngày. thu nhập có thể đạt 230 triệu/ha, trong đó giá trị tôm chiếm 90%. Tuy nhiên mô hình cho hiệu quả kinh tế không cao vì chi phí đầu tư khá cao, rủi ro cũng khá cao có thể dẫn đến thua lỗ.

   3. Nuôi Tôm quảng canh cải tiến và 1 vụ lúa

   Ở 3 tỉnh dẫn đầu về mô hình Lúa – Tôm, nuôi tôm quảng canh cải tiến và 1 vụ lúa đem lại: tỉnh Bạc Liêu thu 77,8 triệu đồng/ha/năm, lời 55,4 triệu; Cà Mau thu 54,2 triệu đồng/ha, lời 39,1 triệu; Kiên Giang thu 81,4 triệu đồng/ha, lời 50,9 triệu. Thu nhập ở tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau cao hơn vì có thả kết hợp tôm càng xanh. Xét tỷ suất lợi nhuận trên đồng vốn đầu tư, có thể thấy là khá cao 1,67 – 2,59 lần.

   Hiệu quả về xã hội và môi trường, nuôi tôm quảng canh cải tiến và 1 vụ lúa là mô hình bền vững nhất trong các mô hình luân canh Lúa – Tôm. Việc nuôi Tôm thưa, bổ sung nguồn thức ăn ít nên còn được xem là mô hình canh tác thông minh dưới sự biến đổi của khí hậu, an ninh lương thực và bảo vệ môi trường.

   Tuy nhiên, nuôi tôm quảng canh cải tiến và 1 vụ lúa cũng có nhược điểm là phụ thuộc vào thời tiết nên khó chủ động. Năng suất và tỷ lệ tôm sống thấp. Sản xuất nhỏ lẻ nên khó tiếp cận với đại lý lớn.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*