SÂU BỆNH HẠI CÂY SẮN VÀ PHƯƠNG PHÁP PHÒNG BỆNH

Theo chiều hướng gia tăng liên tục của diện tích trồng Sắn hay Khoai mì trong những năm qua. Tình hình các loài sâu, bệnh hại cây Sắn cũng tăng lên cao gây ra nhiều rủi ro cho người nông dân. Bên cạnh đó, kỹ thuật canh tác cây Sắn của người nông dân chưa được cải thiện, chưa có tính bền vững làm cho tình hình dịch bệnh càng trầm trọng hơn. 

Những dịch hại đã xuất hiện gần đây như: Bệnh thối củ, bệnh khảm lá, rệp sáp, bệnh chổi rồng… có chiều hướng gia tăng và gây thiệt hại đáng kể đến năng suất, chất lượng và thu nhập của người nông dân.

 Nguyên nhân, triệu chứng và các biện pháp ngăn ngừa một số bệnh phổ biến trên cây Sắn (khoai mì)

 1. Bệnh thối củ Sắn

  1.1. Nguyên nhân gây bệnh

Bệnh thối của Sắn có nhiều tác nhân gây bệnh, ngoài việc củ bị thối do úng nước thì còn có nhiều nguyên nhân gây thối, hư củ khác. Bệnh thối củ Sắn (không do úng nước) do các vi sinh vật sau: nấm Fusarium sp., Rhizoctonia sp., vi khuẩn Xanthomonas sp., Pseudomonas sp.

Bệnh thối củ Sắn do nấm, vi khuẩn thường xuất hiện trong điều kiện thời tiết mưa nắng thất thường trong mùa mưa. Bệnh thường phát triển nhanh và mạnh trên các vùng trồng sắn thâm canh cao, nhiều năm liên tục. 

Bệnh thối củ Sắn có thể gây thiệt hại lên đến 40 – 50% năng suất, làm giảm hàm lượng tinh bột và gây thiệt hại về thu nhập của người nông dân. 

 1.2. Biện pháp phòng ngừa bệnh

  • Khi trồng nên lên luống trồng để hạn chế ngập úng;
  • Thiết kế tốt hệ thống thoát nước, tránh ngập úng;
  • Chọn giống sạch bệnh. Không dùng các hom giống ở các vườn có dấu hiệu hoặc đã bị bệnh;
  • Vệ sinh đồng ruộng sạch sẽ, bón vôi, phơi ải để loại bỏ bớt mầm bệnh;
  • Không nên chuyên canh nhiều năm liên tục. Có thể luân canh với cây họ đậu hoặc cây trồng một vụ khác;
  • Tiến hành bón phân cân đối, tăng cường phân hữu cơ. Hạn chế việc lạm dụng quá mức phân đạm.

2. Bệnh khảm trên Sắn do Virus

 2.1. Nguyên nhân và triệu chứng bệnh

Nguyên nhân: Bệnh do một loại virus khảm gây ra. Bệnh lây truyền qua bọ phấn trắng (chủ yếu là loài Bemisia tabaci ) và qua giống (hom) sắn bị bệnh. 

Biểu hiện: Lá cây Sắn xuất hiện những vết loang lỗ màu vàng xen lẫn phần xanh. Khi bệnh phát triển nặng, vết vàng loang khắp phiến lá, lá nhăn nheo biến dạng. 

Bệnh gây thiệt hại lớn, nguy hiểm do khó phòng trừ. Cây bị bệnh làm giảm năng suất, giảm chất lượng củ. Nếu cây non bị bệnh thì sẽ không cho củ vì vậy việc chọn giống vô cùng quan trọng.

 2.2. Biện pháp phòng trừ

  • Chỉ sử dụng giống (hom) sạch bệnh;
  • Bón phân cân đối tăng cường sức khỏe cho cây;
  • Luân canh với cây trồng họ đậu, không nên độc canh;
  • Thường xuyên thăm và kiểm tra vườn để phát hiện sớm bệnh;
  • Phòng trừ bọ phấn trắng bằng các loại thuốc như: Ikuzu 20WP (320g/ha) và Longanchess 750WP (300g/ha) phun đều trên tán lá.

3. Bệnh do rệp sáp hại cây Sắn

3.1. Nguyên nhân

Bệnh do loài rệp sáp có tên khoa học Phenacocus manihotis gây ra. Bệnh gây hại và lây lan mạnh trong mùa khô.

3.2. Triệu chứng của bệnh

Rệp sáp bột hồng gây hại làm cây Sắn bị chùm ngọn, cây lùn. Rệp bám trên mặt sau của lá, làm lá bị xoăn, vàng. Bệnh nặng làm cây rụng lá và chết cây, bệnh làm giảm 80% năng suất củ. 

3.3. Biện pháp phòng trừ

  • Thường xuyên thăm ruộng để phát hiện sớm và diệt trừ các ổ rệp. Tiêu hủy hết các phần bị rệp.
  • Chọn giống sạch bệnh.
  • Vệ sinh đồng ruộng, bón vôi để diệt mầm bệnh;
  • Ngâm hom giống 10 phút trong dung dịch nước thuốc BVTV trước khi trồng;
  • Sử dụng các thuốc BVTV có hoạt chất Thiamethoxam (350g/l), Imidacloprid (25%w/w), Nitenpyram (50%w/w),.. theo liều lượng khuyến cáo của nhà sản xuất.
  • Dọn cỏ dại, tạo thông thoáng cho vườn để hạn chế bệnh phát triển.

4. Bệnh chổi rồng hại Sắn.

4.1. Nguyên nhân

Bệnh chổi rồng do Phytoplasma (Candidatus phytoplasma aurantifolia) gây ra. Bệnh xuất hiện ở nước ta từ năm 2005 và lan rộng trên khắp cả nước. 

Bệnh gây thiệt hại nặng ở nhiều tỉnh thành phía nam như: Đồng Nai, Bình Dương, Phú Yên, Quãng Ngãi, Bình Định, Kon Tum, Tây Ninh.

4.2. Triệu chứng bệnh

*Giai đoạn cây con

  • Khả năng lên mầm của hom giống kém, cây con sinh trưởng kém.
  • Cây bệnh có lóng thân ngắn, lá ngắn và nhỏ;
  • Bệnh làm cho chồi ngọn cây rụt ngắn lại, làm cây thấp lùn, lá chuyển màu vàng, rụng lá.
  • Bệnh nặng làm hom sắn thâm đen, phần bấc bên trong chuyển thành màu vàng, cây rụng lá và chết dần. 

*Giai đoạn cây trưởng thành

  • Cây bị bệnh nhẹ vẫn có thể phát triển và cho thu hoạch nhưng: ngọn cây bị khô, phần thân dưới bị chết. Làm củ nhỏ, giảm 30 – 90% năng suất củ.

4.3. Con đường lây lan của bệnh

Bệnh chổi rồng hại cây Sắn lây lan chủ yếu qua hai con đường:

  • Giống (hom) giống bị nhiễm bệnh;
  • Các loài côn trùng cũng góp phần lây lan bệnh.

Bệnh thường xuất hiện vào đầu mùa mưa (tháng 5 – 6) và phát triển mạnh vào đầu năm sau.

4.4. Biện pháp phòng trừ

  • Sử dụng các giống sắn sạch bệnh;
  • Vệ sinh vườn sạch sẽ. Nếu vườn bị bệnh, tiến hành gom và đốt triệt để tàn dư sau thu hoạch. Tiến hành luân canh từ 2-3 vụ cây trồng khác sau đó mới trồng lại Sắn.
  • Đối với các vườn có cây còn nhỏ, nhổ bỏ và tiêu hủy các cây bị bệnh. Rắc vôi vào hố và vùng xung quanh để hạn chế sự lây lan.
  • Tăng cường phân bón hữu cơ cho cây sắn, hạn chế lạm dụng phân vô cơ.

tìm kiếm nhanh

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*