Tự làm mô hình Aquaponics quy mô hộ gia đình

Aquaponics là một công nghệ mới và đầy tiềm năng. Tuy nhiên việc áp dụng mô hình Aquaponics quy mô lớn ở nước ta còn vấp phải nhiều khó khăn, thay vào đó bạn có thể tự thiết kế một mô hình Aquaponics với quy mô nhỏ để thỏa mãn trí tò mò và cung cấp thực phẩm sạch cho gia đình.

Trong bài này, Nông nghiệp trẻ sẽ chia sẻ với các bạn những vật liệu cách lắp đặt và vận hành hệ thống với những vật liệu có thể mua ở Việt Nam nhé..

 1. Thiết kế, tính toán quy mô 

Hãy quan sát các không gian trống mà bạn dự định lắp đặt hệ thống. Ưu tiên các vị trí có ánh sáng Mặt Trời. Sân thượng nhà bạn là nơi rất thích hợp để lắp đặt mô hình nếu bạn ở thành phố. 

Sử dụng các kệ sắt để lắp đặt các khay trồng rau theo tầng có thể giúp bạn tiết kiệm được diện tích cho mô hình.

Bạn nên sử dụng các khay trồng có kích thước lớn, chúng giúp bạn giảm chi phí đầu tư và diện tích lắp đặt. Các khay trồng rau có chiều sâu từ 10 – 30cm. Tuy nhiên, ở mỗi tầng khay, bạn nên sử dụng các khay có cùng chiều sâu để có thể thiết kế một Siphon chung cho mỗi tầng. Các khay trồng thông minh có lưới lọc có thể là sự lựa chọn tốt cho bạn. Bạn có thể sử dụng bất cứ thứ gì mà bạn có thể dùng được. 

 2. Vật liệu cần chuẩn bị

  • Bể nuôi cá bằng nhựa (hoặc nhiều vật liệu khác) có dung tích 100 – 500L.
  • Sỏi Keramzit hoặc các giá thể trồng rau khác. 
  • Máy bơm chìm dùng cho bể cá. Bạn nên chọn loại máy bơm có công suất, độ cao bơm và lưu lượng phù hợp tùy theo dung tích bể của bạn. 
  • Các ống nhựa PVC 21 để bơm nước lên, các phụ kiện khác như co, ống chữ T để chia nước. 
  • Các ông nhựa để làm đường thu nước của mỗi khay trồng. Sử dụng các ống PVC 21, các ren trong và ngoài ống 21, ống T để gom nước từ các khay về ống thoát nước chính về bể cá.
  • Máy sục khí, đá sủi và ống nhựa dẻo để cung cấp Oxi cho bể cá.
  • Một ông PVC 34 để thu hồi nước, phụ kiện khác như co 34, 1 côn 34-21 để làm Siphon.
  • Bộ kiểm tra pH: Giấy quỳ hoặc bộ đo pH được bán ở các tiệm cá cảnh để đo mức độ pH trong hệ thống của bạn và điều chỉnh phù hợp.
  • Hạt giống, cá giống.
  • Các dụng cụ thi công khác.
  • Kệ sắt nếu như bạn thiết kế hệ thống trên kệ.

 3. Lắp đặt hệ thống Aquaponics của bạn

Lắp đặt bể nước và kệ (nếu như bạn dùng kệ)

  • Đặt bể nước, lắp các thanh của kệ vào như thiết kế của bạn. Chú ý, tầng thấp nhất của khay trồng nên cách mặt bể các khoảng 30cm.
  • Sau khi lắp kệ, để các khay trồng rau lên kệ.

Lắp đặt máy bơm và ống dẫn

  • Lắp các ống PVC 21 vào máy bơm, sử dụng cá Co để bẻ góc, sử dụng T để chia nước sao cho phù hợp.
  • Lắp ống dẫn nước chạy dọc theo các khay trồng rau trên kệ. Khoan các lỗ trên ống để nước bơm lên sẽ tưới vào các khay trồng rau.

Lắp đặt đường thoát nước

  • Khoan một lỗ khoảng 2cm ở đáy của mỗi khay trồng, lắp cặp ren trong và ngoài vào lỗ để tạo đường thoát nước cho mỗi khay.
  • Gia cố để tránh rò rỉ nước trong hệ thống của bạn
  • Trên mỗi tầng trồng rau, bạn lắp một trục thoát nước chính bằng ống PVC 34 kết hợp với các T để gom nước về.

Lắp đặt hệ thống Siphon cho khay trồng 

  • Cơ chế dâng và hạ nước giúp cung cấp oxi cho cây và hệ vi sinh vật phát triển.
  • Cách thiết kế và lắp đặt Siphon. Các bạn tham khảo hình sau:

  • Mỗi tầng trong rau cần làm riêng hệ thống Siphon theo sơ đồ trên. 
  • Để hệ thống sử dụng Siphon hoạt động hiệu quả và có chu kỳ mong muốn, bạn nên lắp vào các đầu cấp nước một khóa nước để điều chỉnh lượng nước. 
  • Lưu ý: Mỗi tầng trồng rau có độ cao khác nhau nên phải có Siphon riêng cho mỗi tầng.

Nhược điểm: Bơm phải chạy liên tục, máy phải có công suất mạnh để có thể điều chỉnh lượng nước. Điều chỉnh chu kỳ dâng và hạ nước khó khăn và phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Việc thiết kế và lắp đặt khá phức tạp. 

Để khắc phục các nhược điểm trên bạn có thể dùng bộ Hẹn giờ (Timer) để kiểm soát nước trong hệ thống

Nguyên lý hoạt động: 

  • Sử dụng đường thoát nước ở đáy khay trồng có khả năng thoát nước chậm hơn khả năng cung cấp của máy bơm.
  • Kết nối máy bơm với bộ hẹn giờ, thiết lập chu kỳ bơm cho máy qua bộ hẹn giờ.

Cơ chế:

  • Dâng nước: Khi máy bơm hoạt động, mực nước của khay sẽ được dâng lên nhanh chóng do chênh lệch giữa khả năng cấp nước và thoát nước của hệ. Thiết lập thời gian bơm bằng bộ Timer sao cho khi mực nước dâng lên cách mặt giá thể tối đa 1cm thì ngừng. Có thể lắp thêm một ống thoát nước dự phòng để đảm bảo cây không bị ngập úng.
  • Hạ nước: Sau khi ngắt bơm, mực nước trong khay trồng sẽ hạ dần. Thiết lập thời gian cho máy hoạt động lại sao cho mực nước trong khay trồng không quá thấp (tùy theo độ lớn và độ dài của rễ cây) thường phải cách đáy khay 4cm. 

 4. Vận hành thử nghiệm hệ thống

Trước khi nuôi cá và trồng rau bạn nên để hệ thống hoạt động trong 24h để có thể điều chỉnh các yếu tố như máy bơm, Siphon, bộ hẹn giờ… cho mô hình của hoạt động ổn định.

 5. Cá và cây trồng dùng trong mô hình Aquaponics mini

  • Trong mô hình Aquaponics mini nên chọn những loại cá khỏe, có sức chịu đựng cao như cá vàng, cá bảy màu,… Thường không nên nuôi cá thịt vì kích thước bể không đủ cho chúng phát triển.
  • Cây trồng thích hợp cho hệ thống Mini của bạn thường là các cây rau phổ biến như xà lách, cải bó xôi, các loại rau thơm. Đối với hạt giống quá nhỏ thì chúng ta nên gom chúng lại và bộc trong một lớp khăn giấy ẩm để giúp hạt nảy mầm nhanh. Tốt nhất bạn nên ươm mầm cây trước sau đó di chuyển chúng vào mô hình Aquaponics của bạn.
  • Khi muốn chuyển cây từ chậu đất vào mô hình bạn nhớ phải rửa sạch đất để đảm bảo không còn côn trùng gây hại nhé.
  • Bạn cũng có thể trồng một số cây thủy sinh trong bể cá để bể trông đẹp hơn và đồng thời cũng có thể làm sạch nước.

 6. Bảo dưỡng mô hình của bạn

Thứ mà bạn phải cho vào mô hình hàng ngày chính là thức ăn cho cá, nhớ cho vào bể cá nhé. Bạn nên cho lượng thức ăn nhỏ, chia làm nhiều bữa trong ngày, không nên cho ăn quá nhiều trong một lần.

Đối với cá cảnh nhiệt đới, thức ăn thường khô, dạng viện hoặc vụn. Nhưng thỉnh thoảng bạn nên bổ sung các thức ăn khác để cho những chú cá được khỏe mạnh nhé.

Tuy nước trong hệ thống có thể tuần hoàn vô hạn. Nhưng chúng có thể bị mất do bốc hơi nên bạn chú ý bổ sung nước cho hệ thống nhé. Chú ý dùng nước máy là phải khử Clo đấy nhé.

tìm kiếm nhanh

3 Trackbacks / Pingbacks

  1. Phân biệt hệ thống Aquaponics với Thủy canh » Nông nghiệp trẻ
  2. 5 bước tự trồng cây trong lọ thủy tinh tại nhà » Nông nghiệp trẻ
  3. Tự trồng dưa leo tại nhà - thực phẩm sạch cho gia đình » Nông nghiệp trẻ

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*